De droom van de manager

Laatst waren we als De Werkdenkers bij een concert. Een speciaal concert. Het publiek mocht plaatsnemen tussen de artiesten en de gastdirigent van het symfonieorkest (hij kende het orkest zelf pas een paar uur) toonde heel duidelijk diverse vormen van leiderschap en welke invloed dit had op het spel en de muziek. Als hij geïnspireerd was, dan was het orkest het ook. Als hij niets deed, kon het orkest wel spelen, het klonk zelfs heel goed, maar de bezieling was weg.

Dat is de droom van veel managers: ze zien zichzelf in de rol van de dirigent en het hele orkest maakt de mooiste muziek op aangeven van de manager. Maar moeten we hier wel naar streven?

Hoe werkt een "symfonie-organisatie"?

  1. de orkestleden zijn zeer goed opgeleid en zijn erop gericht zichzelf volledig weg te cijferen als het het uiteindelijke doel: het optimaal laten klinken van de muziek gehaald wordt
  2. de dirigent is goed opgeleid en kent de muziek die hij wil laten spelen
  3. de muziek zelf is per speler goed vastgelegd op papier

Maar is dit wat we willen in een tijd waarin we als organisaties steeds sneller moeten inspelen op de omgeving die andere eisen stelt? Hebben de organisaties wel bladmuziek per speler? Past dit bij wat we kunnen en willen bereiken?

Een echte symfonie-organisatie is als een orkest dat een perfecte uitvoering geeft van de Mattheus Passion: ontroerend, prachtig en iedereen weet wat er gaat komen. Dit is het streven naar "operational excellence".

 

Partituur versus improvisatie

Wij denken dat organisaties die op de toekomst voorbereid willen zijn veel meer moeten opereren als jazz-groepen:

  • geen/weinig sprake van hierarchie, hoogstens van één persoon die tijdelijk de leiding heeft
  • de spelers zijn opgeleid in het maken van muziek, maar ook spelers die nog niet "master" zijn, mogen meedoen
  • er zijn weinig voorschriften, er is sprake van een thema dat uitgewerkt wordt tijdens het spel
  • de groepen zijn kleiner, mensen wisselen makkelijker uit tussen de groepen
  • Jazz is muziek van het moment: iedere invloed van buitenaf kan gebruikt worden
  • Jazz brengt vele culturen samen
  • iedereen heeft plezier
  • het resultaat is verrassend

Dit is een vorm van organiseren waarvan dirigenten-managers mogelijk zullen gruwen (minder status van de manager, nu als meewerkend voorman, in plaats van dirigent?), maar wij hebben de overtuiging dat juist de flexibele organisaties zo werken. De meeste organisaties zullen zichzelf positioneren ergens tussen het orkest (afdelingen administratie, systeembeheer, organisaties gericht op stroomlijning) en jazzgroepen (afdelingen productontwikkeling & innovatie).

Waar staat uw organisatie op de schaal van symfonieorkest en jamsessie? Werkt u al aan "organisational Jazz"?

Wikipedia over Jazz >>