Be Positive, hoe hogeschool studenten denken over gezondheidsbevordering

De Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) liet studenten een werkconferentie organiseren waarin integrale gezondheidsbevordering centraal stond. Insteek: ‘be positive’ voor en door jongeren. Een moeilijke opgave omdat het thema niet altijd van direct belang geacht wordt. Toch is er veel voor te zeggen om gezondheid als kernwaarde te promoten. Werken aan je gezondheid staat echter niet voorop bij werknemers en werkgevers in economisch minder florissante tijden. Een van de workshops ging over ‘anders denken, anders werken’ en had betrekking op hoe een jonge generatie denkt over gezondheidsbevordering en hoe het concept in verband gebracht kan worden met werken.

 

Als workshopleider bracht ik in de introductie naar voren hoe veranderingen om ons heen plaatsvinden gedreven door generaties, culturen en in het mediagebruik. Vanuit deze invalshoek is het interessant om de voorlopers van grotere veranderingen te zien en er op in te spelen. Hieronder staan enkele aandachtsgebieden die in de discussie naar voren kwamen. Ideeën zijn samengevat in aanbod- en vraaggestuurde onderwerpen met daaraan verbonden enige oplossingen die het resultaat zijn van introductie, discussie en nabeschouwing.

Aanboddenken

Deze creatievorm is voor (aankomend) professionals vaak uitdagender dan het vraaggestuurd denken omdat bijvoorbeeld de vraag onvoldoende bekend is. Vragen zoals ‘wat moeten we doen om gezondheidsbevordering op gang te brengen’? Dit besef leidde tot de vraag: hoe promoten we het concept gezondheidsbevordering? Hiervoor zijn ideeën nodig over de wijze van bewustmaking/-wording en hoe we de koppeling tot stand brengen tussen persoonlijke investering en rendement? Voor bedrijven geldt al gauw de concrete vraag: wat is het rendement van beleid gericht op gezondheidsbevordering, ‘hoe worden we er beter van’, letterlijk en figuurlijk?

Idee: Vindplaatsen

Uit te werken idee hierbij is de natuurlijke ‘vindplaatsen’ te benutten. Met andere woorden waar speelt zich gezondheidsbevordering of positieve gezondheidsbeleving af? Het antwoord brengt ons niet alleen bij sportieve activiteiten (sportclubs, fitnes, etc.) maar ook bij themapresentaties bij bibliotheken, sociale media etc. Maar er is meer, ook supermarkten, scholen of boekwinkels kunnen het nut van bewegen promoten en er acties op starten. Meer omvattende sport en gezondheidsevenementen waarbij aangesloten kan worden zijn bijvoorbeeld de vele zomer(muziek)festivals. Het Alpe d’ Huez wielerfestijn is een voorbeeld van hoe gezondheidsbeleving en sport samenkomen. Dit soort ‘vindplaatsen’ biedt veel mogelijkheid om bij aan te sluiten. De kennis en ervaringsinvalshoek vallen dan mooi samen bij het promoten van ‘beweging’ in bedrijven.

Vraagdenken

Hoe krijg je een doelgroep zover dat ze het nut van gezondheidsbevordering als beleid (werkgevers) en actie (werknemers in beweging) inzien? Hierop zijn veel klassieke benaderingen mogelijk die te maken hebben met communiceren, marketing en promotie van het gedachtegoed. Als er al enig besef is van het nut van gezondheidsbevordering dan staan bedrijven voor de vraag hoe ze dat kunnen organiseren. In dat geval zijn diensten gericht op het versterken van het organiserend vermogen zinvol.

Idee: maatschappelijk verantwoord ondernemen en sociale marketing inzetten

Inspelen op maatschappelijk verantwoord ondernemen, verantwoord ondernemerschap en sociale marketing zijn innovatieve methoden die op aansprekende wijze ingezet kunnen worden. Met gebruikmaking van commerciële marketing concepten wordt bijvoorbeeld gewerkt aan positieve maatschappelijke of sociale veranderingen in bedrijven. Bijvoorbeeld door in het personeelsbeleid en op de werkvloer een accent te leggen op welzijn en gezondheid.

Mensen bereiken

Idee is dat er groepen mensen zijn die in het bijzonder openstaan voor gezondheidsbevordering of er meer baat bij hebben. Ze zijn eerder en makkelijker aanspreekbaar op hun gezondheidsgedrag.

Idee:doelgroepspecifieke benadering

Zo willen mensen met gezondheidsproblemen zich vaak extra inspannen om hun conditie te verbeteren.
Jongeren zijn eerder dan ouderen aan te spreken op sportieve activiteiten omdat ze ‘lichamelijker’ zijn dan ouderen. Programma’s gericht op jongeren in beweging brengen spelen daar op in.
Voor ouderen geldt eerder dat ze minder bewegelijk geworden zijn en om in goede gezondheid te blijven leven zijn beweegprogramma’s essentieel. Zo is het gezond ouder worden en actief blijven het motto van het ‘active aging’ programma 2012 van de EU.
Voor werknemers geldt natuurlijk ook dat behoud van werk in sterke mate samenhangt met hun gezondheid. Voor de werkgever geldt iets dergelijks, duurzame inzetbaarheid vereist gezonde (niet verzuimende) werknemers. HAN is betrokken bij een project over de promotie van inzetbaarheid en gezondheid in het MKB (vitaalmkb.nl). Voorlopige indrukken zijn dat eenmaal bereikte MKB-bedrijven het nut van gezondheidsbevordering inzien maar dat het veel inspanning vergt om het besef tot stand te brengen.

Aanbodversterking, multiprofessionalisme

Gezondheidsbevordering is het werkdomein van vele instanties en professionals. Door kennis bij elkaar te brengen en initiatieven te integreren valt veel te winnen aan inspanningen, kosten, tijd en kwaliteit.

Idee: Professionele inbreng integreren

In het netwerk oplossingen zoeken, samenwerken en naar buiten treden met een boodschap. Voorbeelden hiervan zijn de projecten: ‘Wat leren van buurtzorg’ en ‘Wat leren van ‘jonge honden’, een detacheringprogramma’.

Mooie ideeën die gezondheidsbevordering kunnen stimuleren. Volgende creatieve stap is nu uitvoeringskansen vinden en benutten. Als de tijdsinvestering van de workshop met de HAN-studenten al zo produktief is valt er nog veel moois te verwachten.