Houdt het groot! (en blijf relativeren)

Dit was het motto dat één van de deelnemers aan onze workshop “waardegedreven leiderschap – de reis van de held” aan zichzelf en de anderen meegaf. De paradox in dit motto spreekt mij bijzonder aan, het wordt daarmee krachtig en inspirerend.

Houdt het groot! Voor de één betekent dit het niet uit het oog verliezen van je idealen. Dat je ze niet laat wegvloeien of verdwijnen in de veelheid van zaken waarnaar je aandacht uit kan gaan. Voor de ander dat je jezelf niet laat imponeren door de macht of status van anderen, maar blijft geloven in eigen talent en kunde. En blijf relativeren. Die toevoeging behoedt de mens voor wat de oude grieken ‘hybris’ noemden: hoogmoed en zelfoverschatting. Maar het slaat net zo goed op het vermogen de werkelijkheid zoals die zich aan je voordoet in reële proporties te blijven zien.

In hun combinatie is het een mooi koppel: het idealisme en zelfvertrouwen dat van het eerste deel uitgaat wordt in balans gehouden door het vervolg, blijf relativeren. Maar wie alleen maar relativeert wordt krachteloos, richtingloos en besluiteloos. Hoe waardevol het vermogen tot relativering ook is, zonder haar tegenpool die richting geeft en activeert dreigt verlamming.

In de workshop zijn we op zoek gegaan naar de held in onszelf. Ook nu weer bleek dat archetypische helden ons kunnen helpen inzicht te krijgen in onszelf en de thema’s van ons persoonlijk leiderschap. Zo staat ‘de koning’ symbool voor orde, kracht, stabiliteit en geduld en het streven naar eenheid, rechtvaardigheid en ontwikkeling. Maar het grote leiderschapsthema van dit archetype is dat het innerlijk koninkrijk (het innerlijk theater in de woorden van Manfred Kets de Vries) eerst op orde moet zijn, anders kan de koning niet goed regeren of dreigt de tirannie. Maar herken je jezelf het meest in het archetype van de nar, dan is de zoektocht naar waarheid en het moreel juiste van grote waarde waarbij je je niets aantrekt van status, protocol of hiërarchie en stel je zaken aan de orde die anderen niet durven aan te roeren. Het leiderschapsthema van dit archetype is dat de nar er  voor moet waken dat de anderen hem of haar wel serieus blijven nemen.

De oefening leverde een fraaie reeks helden op, die onder applaus aan elkaar werden voorgesteld. Maar het slotstuk van de workshop was misschien toch het mooist, vanwege de persoonlijke inzichten waarvan de deelnemers blijk gaven en de eenvoudige en krachtige boodschappen aan zichzelf en de ander. En daar was ‘houdt het groot (en blijf relativeren)’ een mooie illustratie van. Ik wens het iedereen die dit leest van harte toe!

Ook geinteresseerd? Neem contact met ons op en vind uit welke held je zelf bent!